De basgitaar – vaak kortweg bas genoemd – vormt de schakel tussen ritme en harmonie en is onmisbaar in elke band. In tegenstelling tot de gitaar heeft de bas een langere mensuur en veel dikkere snaren, zodat de lager gestemde tonen krachtig en direct doorkomen. Uiteraard bestaan er bassen in een grote variatie aan vormen, kleuren, afwerkingen en configuraties, passend bij uiteenlopende klanken en muziekstijlen.
Veruit het populairst en meest bekend is de 4-snarige elektrische basgitaar in solidbody-constructie. Toen Leo Fender in 1950 de iconische Fender Precision Bass introduceerde – de eerste elektrische bas van dit type – wekte die meteen grote belangstelling bij muzikanten. De Precision Bass was het eerste basinstrument met snaren dat een gefrette toets had en dus niet de exacting intonatie en complexe techniek van de contrabas vereiste, waardoor gitaristen vlot naar bas konden overstappen.
In 1961 bouwde de nieuw geïntroduceerde Fender Jazz Bass voort op het succes van de P-Bass en bracht enkele welkome verbeteringen: de asymmetrische offset-body en de smallere hals verhoogden het speelcomfort, terwijl de twee single-coil elementen (pickups) – tegenover de enkele split-coil van de Precision – extra klankopties boden.

Uiteraard evolueerden de klassieke ontwerpen van de elektrische basgitaar verder. Vandaag bestaan er talloze 5-snarige en 6-snarige modellen die zowel in het lage als hoge register extra bereik bieden en de mogelijkheden sterk uitbreiden. Ook qua elementdesign is er variatie: humbuckers (dubbele spoel) en actieve onboard-elektronica met extra toonregeling voegen nieuwe klankkleuren toe aan traditionele bassounds.
Naa st pure solidbody-bassen bestaan ook semi-akoestische basgitaren. Die hebben een holle body met een massief centerblock en combineren de directheid van de elementen met het warme, volle akoestische timbre van de resonerende kast. Een iconisch voorbeeld is de Höfner Violin Bass, waarmee Paul McCartney bij The Beatles speelde. Ook Jack Casady (Jefferson Airplane) zweert al jaren bij zijn Epiphone Jack Casady Signature Bass met semi-hollowconstructie.
Semi-hollow of hollowbody? Op het eerste gezicht lijken beide bouwtypen op elkaar. Het verschil: een semi-hollow bas heeft doorgaans een smallere kast en een massief centerblock, waardoor u ook bij hogere volumes op het podium kunt spelen met minder kans op ongewenste feedback.
Wie liever akoestisch speelt, vindt een ruime keuze aan akoestische bassen. Ze volgen hetzelfde principe als staalsnarige akoestische gitaren en hebben een grote resonantiekast die ook zonder versterker veel volume en projectie levert.
Veel akoestische bassen zijn af-fabriek voorzien van een piezosysteem met actieve preamp, of kunnen ermee uitgerust worden. Zo krijgt de natuurlijke klank voldoende output voor repetitie, podium en grotere zalen.
Basukeleles – compact en ideaal onderweg
Een bijzonder en populair subtype is de basukelele. Dit instrument uit de ukelelefamilie wint jaar na jaar terrein bij bassisten en levert een warme sound die doet denken aan de contrabas. Basukeleles zijn er met gefrette hals of als fretloze versie.

Zowel solidbody- als semi-hollowbassen hebben een geschikte basversterker nodig voor gebruik in de band. Net als bij gitaren onderscheiden we meerdere types: zo zijn er bascombo’s – versterker en luidspreker in één kast – en toppen (amp heads) die u combineert met losse speakerkasten (cabinets). Daarnaast bieden heel wat merken voorversterkers in pedaal- of rackformaat voor extra klankvorming.
Naast de bouw speelt ook de gebruikte elektronica een rol in het beoogde gebruik.
De meest voorkomende schakelingen op een rij:
Buizenversterkers behoren tot de oudste types en kennen een lange geschiedenis – denk aan de Fender Bassman, die sinds 1950 samen met de Precision Bass wordt aangeboden. Ze gelden qua klank als topkeuze voor veel bassisten, maar vergen meer onderhoud door de buizen en zijn door hun gewicht minder handig te vervoeren.
Transistorversterkers leveren een volle, rijke sound ook bij lagere volumes en zijn daardoor geschikt voor thuis, studio en podium. Bovendien zijn ze lichter en doorgaans energiezuiniger.
Hybride versterkers combineren het beste van twee werelden: vaak een buizenvoorversterker voor het karakter en een transistor-eindtrap voor het nodige vermogen in elke situatie.
Modellingversterkers steunen volledig op digitale technologie en zijn extreem flexibel. Een DSP (digitale signaalprocessor) simuleert diverse versterker- en cabinetklanken overtuigend. Daardoor zijn modellingamps populaire all-in-one oplossingen met sounds voor zowat elke muziekstijl.
Ook bij de speakerkasten bestaat veel keuze in vormen, afmetingen en luidsprekerconfiguraties, wat de sound sterk beïnvloedt.
De meest voorkomende luidsprekermaten:
De membraandiameter bepaalt het overgedragen frequentiebereik: hoe groter, hoe dieper de laagweergave. Veel bassisten kiezen voor een combinatie van meerdere 8" of 10"-drivers met één 12" of 15" voor maximale punch én duidelijke hoge tonen.

Natuurlijk gebruiken bassisten ook specifieke baseffecten die afgestemd zijn op het toonbereik van de bas. Denk aan alles van expressieve overdrive- en distortioneffecten tot modulation zoals phaser, flanger, chorus en wah. Daarnaast zijn er multi-effecten die meerdere effecten in één behuizing combineren – handig voor op repetitie en podium.
Wilt u uw bas dat tikkeltje extra geven? Dan is er een enorme keuze aan tuning parts. Denk aan innovatieve brugontwerpen voor optimale resonantie en fijne afstelling, stemmechanieken in diverse uitvoeringen, elementen (pickups) in alle soorten en natuurlijk tal van andere nuttige onderdelen die klank, look en feel van uw bas verbeteren. Zelf bouwen? Met onze halzen en bodies legt u de basis voor uw eigen DIY-instrument.