Choć jest małe, poręczne i na pierwszy rzut oka niepozorne – ukulele to znacznie więcej niż instrument „na wakacje”. Popularność instrumentu wyraźnie wzrosła m.in. dzięki hawajskiemu artyście Israelowi „IZ” Kamakawiwo’ole i jego słynnej interpretacji „Somewhere Over The Rainbow”.
Ukulele wywodzi się z portugalskiego cavaquinho, które pod koniec XIX wieku trafiło na Hawaje. Tam instrument rozwinął swoje charakterystyczne brzmienie, a później zyskał popularność także w USA – od jazzu i swingu po pop i współczesną muzykę singer-songwriter.
Przy wyborze rozmiaru liczą się przede wszystkim brzmienie oraz komfort gry. Mniejsze ukulele są wyjątkowo poręczne, a większe konstrukcje oferują więcej głośności i miejsca na podstrunnicy. Dzieci i początkujący często wybierają kompaktowe modele, natomiast dorośli z większymi dłońmi chętnie sięgają po ukulele koncertowe, tenorowe lub barytonowe.
Ukulele sopranowe to klasyczny i najpopularniejszy typ. Przy menzurze ok. 35 cm jest bardzo kompaktowe i wygodne – świetne jako pierwszy instrument i do nauki.
Typowe jest strojenie re-entrant g'-c'-e'-a' (High G), gdzie czwarta struna jest wyżej strojona. Daje to jasne, charakterystyczne brzmienie idealne do strummingu, prostych akordów i akompaniamentu.
Jeśli nie masz pewności co do rozmiaru, ukulele sopranowe to bezpieczny wybór: łatwe w obsłudze, szybko gotowe do gry i dostępne w wielu przedziałach cenowych.
Fame Roundbody ukulele sopranowe Bocote to kompaktowe ukulele z korpusem ABS i laminowanym topem z bocote.
Ukulele koncertowe to kompromis między sopranem a tenorem. Menzura ok. 38,5 cm zapewnia więcej miejsca na podstrunnicy – co docenią osoby z większymi dłońmi.
Brzmieniowo ukulele koncertowe oferuje nieco większą głośność i pełniejszy dół, ale nadal zachowuje typowy „ukulelowy” charakter. Strojenie zwykle pozostaje takie samo (g'-c'-e'-a'), więc przesiadka jest prosta.
To świetna, uniwersalna opcja do nauki, gry w domu i pierwszych występów – kompaktowa, ale bardziej „dorosła” brzmieniowo niż wiele sopranów.
J & D CS-3 ukulele koncertowe łączy litą płytę świerkową z mahoniowym korpusem.
Ukulele tenorowe z menzurą ok. 43 cm daje wyraźnie więcej miejsca na akordy, zmiany pozycji i fingerstyle. To popularny wybór dla bardziej zaawansowanych i wszystkich, którzy cenią wygodę na gryfie.
Brzmieniowo ukulele tenorowe jest pełniejsze i bardziej basowe niż sopranowe czy koncertowe. Często strojenie pozostaje takie samo (g'-c'-e'-a'), ale wielu muzyków wybiera też wariant Low G dla większej głębi.
W duecie lub trio tenor lepiej przebija się w miksie i świetnie sprawdza się w partiach solowych oraz bardziej złożonych aranżacjach.
Ortega RU5-TE ukulele tenorowe zachwyca wykończeniem Natural Satin, grawerem laserowym i pełnym brzmieniem tenoru.
Ukulele barytonowe to największy klasyczny rozmiar, dla osób preferujących ciepłe, pełne i gitarowe brzmienie.
Typowe strojenie to D–G–B–E – identyczne jak cztery najniższe struny gitary w stroju standardowym. Dzięki temu baryton jest szczególnie ciekawy dla gitarzystów, bo wiele chwytów pozostaje znajomych.
Świetne do akompaniamentu, gry solowej i aranżacji z większą głębią oraz sustainem – akustycznie i po podłączeniu.
Fame Mahogany ukulele barytonowe oferuje ciepłe brzmienie dzięki litej płycie i mahoniowemu korpusowi.
Wiele ukulele jest dostępnych z wbudowanym przetwornikiem. To świetna opcja na scenę, do zespołu i do nagłośnienia. Do gry w domu lub do nagrań często wystarczy instrument akustyczny albo mikrofon – zależnie od zastosowania.
Tanie modele dla początkujących pozwalają szybko robić postępy bez dużych wydatków. W wyższych przedziałach cenowych zyskujesz lepsze stroiki, staranniejsze wykonanie i bogatsze brzmienie – aż po wysokiej klasy drewno i instrumenty premium.
Przydadzą się pokrowiec lub futerał, tuner, pasek, kapodaster, odpowiednie struny oraz materiały do nauki. Szeroki wybór akcesoriów pomoże Ci skompletować zestaw.
Martin Guitars, Furch, Richwood, Guild, Gibson, Fame, Ortega, Fender, Epiphone, Leho, Sigma, Jack & Danny, Ibanez, Peavey
Dla początkujących najlepsze będzie ukulele sopranowe lub koncertowe: łatwe w grze, przystępne cenowo i idealne do nauki pierwszych akordów.
Różnice dotyczą menzury, głośności i komfortu gry: soprano brzmi jasno, koncert jest bardziej zbalansowany, tenor pełniejszy, a baryton najbardziej „gitarowy”.
Najczęściej poleca się ukulele sopranowe, bo jest lekkie, kompaktowe i łatwe do trzymania.
Do fingerstyle świetnie sprawdzają się ukulele koncertowe i tenorowe, bo oferują więcej miejsca na podstrunnicy i pełniejsze brzmienie.
Najczęściej spotkasz strojenie G–C–E–A (często High G). Ukulele barytonowe zwykle stroi się D–G–B–E – jak cztery najniższe struny gitary.
High G daje klasyczne, jasne brzmienie ukulele. Low G dodaje głębi i lepiej sprawdza się w partiach melodycznych oraz fingerpicking.
Przetwornik przydaje się na scenie i w zespole. Do gry w domu zwykle wystarczy brzmienie akustyczne lub mikrofon.
Dobre ukulele na start kupisz w rozsądnej cenie. Wyższa półka to lepsza stabilność stroju, wykończenie i bogatsze brzmienie.
Popularne gatunki to m.in. mahoń, świerk, koa i klon. Rodzaj drewna i wykonanie wpływają na atak, sustain i barwę dźwięku.
Warto mieć pokrowiec/futerał, tuner, pasek, kapodaster, zapasowe struny i materiały do nauki – dzięki temu instrument jest bezpieczny i zawsze gotowy do gry.