Głośniki PA są dla systemu nagłośnieniowego tym, czym struny dla gitary. Tylko które kolumny dobrać do danej sytuacji i na co zwrócić uwagę? Już wyjaśniamy.
Zacznijmy od rozróżnienia między systemami aktywnymi a pasywnymi. Głośniki PA – topy, subwoofery i monitory – dostępne są w obu wersjach. Kluczowa różnica polega na tym, że głośniki aktywne mają wbudowany wzmacniacz, natomiast głośniki pasywne wymagają zewnętrznej końcówki mocy (lub miksera z wbudowanym wzmacniaczem). To potrafi oszczędzić sporo dźwigania – nowoczesne moduły wzmacniające są bardzo lekkie i niewiele zwiększają wagę kolumny. W modelach aktywnych często znajdziesz też DSP (cyfrowy procesor sygnału) i opcje kształtowania brzmienia (efekty).
Zalety aktywnych głośników PA:

Elementy sterujące w głośnikach aktywnych znajdują się na obudowie – co bywa minusem, jeśli kolumna stoi poza zasięgiem. Zmiana ustawień może wtedy być uciążliwa.
Swoją drogą: zła pogoda nie przekreśla automatycznie głośników aktywnych. Dla wielu modeli dostępne są pokrowce przeciwdeszczowe, które chronią przed krótkotrwałą wilgocią.
Głośniki pasywne nie oferują wymienionych wygód. Modele aktywne zwykle lepiej wypadają także w kwestii zwrotnic (podziału pasma na bas/środek/treble i skierowania go do odpowiednich przetworników). Poza tym w rozwiązaniach pasywnych wymagane są dłuższe odcinki kabli, bo wzmacniacz nie znajduje się w obudowie. Mimo to pasywne kolumny mają też swoje plusy:
Zalety pasywnych głośników PA:
Pilnuj, aby moc wzmacniacza była większa niż moc kolumn pasywnych – zalecany jest zapas ok. 30%.

Topy PA to kolumny, które pokrywają (mniej lub bardziej) całe pasmo i mogą pracować samodzielnie (bez subwoofera). Zwykle mają kilka przetworników, z których każdy obsługuje inny zakres częstotliwości – bas, środek i wysokie. Takie kolumny nazywamy systemami wielodrożnymi.
Typowe przykłady:
Im więcej „dróg”, tym z reguły pełniejsze i bardziej zrównoważone brzmienie. Dobrze zaprojektowane 2-drożne zestawy także potrafią zabrzmieć świetnie.
Topy są bardzo uniwersalne i sprawdzą się w wielu zastosowaniach:

Rozmiar dobierzesz do zastosowania i reszty systemu. Podawane w calach wartości oznaczają średnicę membrany zastosowanego woofera. Popularne rozmiary:
Im większa średnica, tym więcej basu odda kolumna. 12″ to świetny kompromis i doskonale łączy się z subwooferami. Jeśli zależy Ci na prostocie, dwie kolumny 15″ bez suba też się sprawdzą. Kluczowe jest to, co nagłaśniasz: do mowy nie potrzeba wielu niskich częstotliwości – ważniejsza jest klarowność, więc często wystarczą mniejsze kolumny. Do muzyki zwykle lepsze będą większe zestawy i dodatkowe subwoofery.
Wskazówka: dostępne są również zestawy PA z kilkoma dopasowanymi elementami – np. dwa topy ze statywami, zestawy z topami i osobnym subwooferem itd. Otrzymujesz wszystko w jednym pakiecie. Tutaj znajdziesz aktywne kompletne zestawy PA oraz pasywne zestawy kompletne.
Jeśli zależy Ci na solidnym fundamencie brzmienia, warto połączyć topy z subwooferami. Zwrotnice podzielą sygnał i skierują odpowiednio pasma do topów i subów.
Typowe średnice membran subwooferów:
Im większa średnica, tym silniejsza odpowiedź w basie. Jednocześnie większa membrana reaguje wolniej – bo wprawiana jest w ruch większa masa. Zależnie od tego, czy stawiasz na głęboki bas, czy na zwartość i dynamikę, nie zawsze największy model będzie najlepszy.
Wskazówka: wiele subwooferów ma gwintowane gniazda na górze – dzięki temu możesz postawić top bezpośrednio nad subem i lepiej skierować dźwięk na uszy publiczności. Brzmienie będzie bardziej wyrównane.
Odtwarzanie niskich częstotliwości wymaga zdecydowanie więcej energii, dlatego subwoofery mają z reguły większą moc wyjściową niż topy. Duże modele 18″ bez trudu przekraczają 1000 W.
Oprócz „klasycznych” głośników PA – czyli osobnych topów i subwooferów – istnieją też inne rozwiązania, które sprawdzą się w systemie nagłośnieniowym.
Systemy kolumnowe
Składają się z subwoofera oraz podłużnego modułu głośnikowego montowanego bezpośrednio nad nim (zwykle z przekładką dystansową). Duże zalety systemów kolumnowych to kompaktowość i łatwość użycia – łączysz elementy i grasz. Demontaż i transport są równie proste.
Kolejną zaletą jest charakterystyka rozproszenia: kilka małych przetworników ułożonych jeden nad drugim w module daje efekt podobny do line array (patrz niżej). W połączeniu z wysoką konstrukcją zapewnia to duży zasięg przy stałym poziomie głośności.
Monitory
Monitory (kolumny odsłuchowe) mają ściętą ściankę boczną, aby po położeniu promieniowały w górę. Znasz je ze scen – muzycy słyszą dzięki nim siebie. Dostępne są wersje aktywne i pasywne.
Line array
Na festiwalach i dużych koncertach z pewnością widziałeś „łańcuchy” głośników po bokach sceny: to systemy line array – rzędy kolumn podwieszonych w lekkim łuku (tzw. flown). Dzięki konstrukcji zapewniają one nie tylko wysokie poziomy SPL, ale też idealne pokrycie i zasięg, aby jak najwięcej osób usłyszało dźwięk jak najlepiej.
