Mikser to serce każdego systemu PA i nieodzowny element studia nagraniowego. Na co zwrócić uwagę przy zakupie? Oto przegląd – zwięzły i praktyczny.

Bez miksera (mixer, mixing desk, mixing console) szybko robi się chaotycznie – na scenie, w sali prób czy w każdym miejscu wydarzenia, gdzie jednocześnie zarządza się wieloma sygnałami. Mikser zbiera wiele sygnałów wejściowych, przetwarza je i kieruje dalej – np. do końcówki mocy/PA lub komputera.
Do dyspozycji są kanały z odpowiednimi wejściami (XLR/jack), a także narzędzia do kształtowania brzmienia. Głośność reguluje się za pomocą faderów lub pokręteł.
Wiele mikserów oferuje wbudowane efekty. Klasyki, takie jak EQ i kompresor, znajdziesz już w klasie podstawowej. Większe – zwłaszcza cyfrowe – konsole zapewniają dodatkowo delay, chorus, phaser, flanger i wiele innych.
Typowe zastosowania:
Od kompaktowych mikserów 2-kanałowych po duże konsole z dziesiątkami wejść – wybór jest ogromny.

Dobór miksera zależy od zastosowania. Do jednoczesnych nagrań instrumentów potrzebujesz wystarczającej liczby kanałów/wejść. Jeśli mikser ma pracować z komputerem jako interfejs audio, USB to konieczność. Inne konfiguracje znajdziesz w sekcji Przykłady zastosowań.
Popularne marki: Yamaha, Behringer, PreSonus, Mackie, Dynacord, Allen & Heath, Solid State Logic (SSL)
Wskazówka: Wiele modeli występuje także w wersji rack 19″ – idealnej do stałych instalacji.
Te pojęcia będą wracać przy wyborze miksera – oto krótkie i klarowne wyjaśnienia.
Serce każdego miksera – zwykle powielone wielokrotnie. Opanujesz jedną channel strip, obsłużysz resztę bez trudu. Możliwe elementy:

Busy sumują wiele sygnałów (np. master bus, podgrupy dla bębnów/wokali). W zależności od modelu sterowane faderem lub pokrętłem; miksery cyfrowe często przypisują regulatory wielu funkcjom w ramach warstw (zob. Modele cyfrowe).
Wskaźniki pomagają uniknąć przesterowania i chronią sprzęt. Małe miksery oferują często tylko główny wskaźnik, większe – po jednym na kanał.
Grupy pozwalają sterować naraz kilkoma kanałami – np. całą sekcją perkusji jednym faderem.
Efekty wbudowane oszczędzają miejsce, przyspieszają pracę i są „w cenie”. Oprócz EQ/kompresora, w zależności od miksera znajdziesz m.in.:

Jakość efektów zależy od klasy cenowej. Droższe konsole oferują często najwyższej klasy algorytmy, ale także modele ze średniej i podstawowej półki potrafią być bardzo użyteczne.
Porada: Najpierw określ podstawowe potrzeby (kanały, routing, wejścia/wyjścia), potem efekty „must-have” – a na końcu dopasuj budżet. Wybór stanie się dużo prostszy.
Wyróżniamy zasadniczo miksery analogowe i cyfrowe. Istnieją również hybrydowe konstrukcje łączące cechy obu światów.

Miksery analogowe działają całkowicie w oparciu o układy analogowe. Zaletą jest prostota: jedna funkcja = jeden potencjometr – wszystko widoczne i dostępne natychmiast.
Zalety:
Uwaga: Ustawień analogowych nie można zapisać. Kto potrzebuje pamięci scen lub kompaktowej obudowy z dużą funkcjonalnością, powinien rozważyć mikser cyfrowy.

Miksery cyfrowe wyróżniają się elastycznością i funkcjonalnością. Wiele elementów sterujących jest przypisanych wielokrotnie poprzez warstwy, co pozwala uzyskać ogromne możliwości w niewielkiej obudowie.
Największa zaleta: możliwość zapisu i przywołania scen. Złożone koncerty można przygotować wcześniej i odtworzyć jednym przyciskiem.
Zalety:
Warto wiedzieć: Krzywa nauki jest nieco bardziej stroma niż przy analogu, ale opanowanie obsługi daje ogromną kontrolę.
W zależności od wyposażenia:

Miksery hybrydowe łączą analogową ścieżkę sygnału z cyfrową kontrolą /DSP lub wbudowanym interfejsem USB-audio. Zakres funkcji różni się w zależności od modelu.
W jakich sytuacjach dany typ miksera sprawdza się najlepiej? Oto kilka praktycznych przykładów:
Miksery sceniczne muszą być wytrzymałe, oferować odpowiednią liczbę kanałów i często posiadać wbudowane efekty – wszystko w formacie łatwym do transportu. W dużych produkcjach 32 kanały + nie są niczym niezwykłym.
Dziś miksery cyfrowe live to często pierwszy wybór, ponieważ:
Do repertuaru zespołu w sali prób wystarczy często mały mikser analogowy (np. 4 kanały dla wokalu i klawiszy). Większą elastyczność dają modele 12- lub 16-kanałowe.

W zasadzie każdy mikser można połączyć z kartą dźwiękową (mini-jack), ale wygodniej jest korzystać z miksera z USB, który działa jako interfejs audio.
Ważne przy nagrywaniu na PC:
USB w mikserze nie oznacza zawsze „cyfrowy mikser” – wiele analogowych modeli ma wbudowany interfejs audio USB.

Więcej wygody, ochrony i efektywności dzięki odpowiednim akcesoriom do mikserów:

Miksery DJ nie należą bezpośrednio do kategorii PA, ale stanowią ważny segment. Mają zwykle mniej kanałów, ale wszystkie niezbędne funkcje dla DJ-ów w kompaktowej formie:
Wiele modeli można zintegrować z komputerem, a dzięki padom triggerowym można bezpośrednio uruchamiać sample, cue i efekty.
Mikser PA to serce systemu nagłośnieniowego. Łączy sygnały z mikrofonów, instrumentów i odtwarzaczy, a następnie kieruje je do głośników.
Mikser pozwala regulować głośność, barwę (EQ), efekty i balans między kanałami. Bez miksera trudno o czyste i zrównoważone brzmienie podczas koncertu.
Miksery analogowe są proste w obsłudze i tańsze, natomiast cyfrowe oferują funkcje takie jak efekty, zapisywanie scen i sterowanie aplikacją.
Dla małych zespołów lub DJ-ów wystarczą kompaktowe miksery 6–12-kanałowe. Polecane marki: Behringer, Yamaha, Mackie.
Tak, wiele modeli ma wbudowany pogłos (reverb) lub echo (delay) – idealne dla wokalistów. Dzięki temu nie potrzeba zewnętrznych procesorów.
Większość mikserów z portem USB działa jako interfejs audio – można więc nagrywać i odtwarzać bezpośrednio przez komputer.
Wyjścia główne (XLR lub jack) łączymy z aktywnymi głośnikami lub końcówką mocy obsługującą zestaw pasywny.
Aux send umożliwia stworzenie osobnych miksów – np. do monitorów scenicznych lub dla efektów zewnętrznych.
Tak, wiele mikserów cyfrowych można obsługiwać zdalnie przez tablet lub smartfon – idealne rozwiązanie podczas prób i koncertów.
Dla zespołów najlepsze są miksery cyfrowe z dużą liczbą kanałów i możliwością zapisu scen, np. Behringer X32 lub Yamaha TF.
Case’y flightowe lub torby wyściełane gąbką chronią mikser w transporcie. Na zewnątrz warto stosować dodatkową ochronę przed wilgocią.